از همون اول که وارد دنیای عکاسی شدم و عکاسی برام از یک لذت به یک دغدغه تبدیل شد، تلاش کردم که به دید عکاسانه و نگاه هنرمندانه خودم رو تجهیز کنم. درواقع اولین معیار که فردی به عنوان یک عکاس در ذهن من شناخته میشود این است که ببینم نگاه فرد به دنیای بیرون از خودش چی هست.

یکی از راه‌هایی که برای دستیابی به این نگاه پیدا کردم، دیدن عکس خوب بود، دیدن عکس های دیگران که به معنای واقعی عکاس هستن.

سوال!؟ عکس خوب، عکسی که در آن نگاه عکاسانه وجود داره چه عکسیه؟

تعدادی از مردم به طور پیش‌فرض عکسی را خوب میدونن که عناصر بصری زیبا در آن به کار رفته باشه و یا  حالت سوژه و ترکیب‌بندی چشمگیری داشته باشه.

تعدادی عکسی را خوب میدونن که مفهوم عمیقی رو در خودش جای داده باشه. عکسی که سخنی برای گفتن داشته باشه.

تعدادی عکسی را خوب میدونن که وضوح و کیفیت آن بالا و عالی باشه.

تعدادی عکسی را خوب میدونن که نورپردازیش توجه‌شون رو جلب می کنه.

تعدادی عکسی را خوب میدونن که اطلاعات موجود در اون دیگران را به وجد میاره.

تعدادی عکسی را خوب میدونن که اون ها رو به خیال‌پردازی  و رویا پردازی مشغول میکنه.

در جایگاه یک مخاطب، من عکسی رو خوب میدونم که در اولین مواجهه با عکس به هر دلیلی، من رو چند ثانیه پای اون عکس نگه داره.

اگر دقت کنیم متوجه می‌شیم که هیچ یک از این شاخص‌ها دقیق و کامل نیستن. حالا مفهوم عمیق یعنی چه مفهومی؟ بر پایه چه اطلاعاتی به وجد میایم؟ و مرز رویاپردازی را تا چه جایی میتونیم ادامه بدیم؟ هرکسی با توجه به سابقه و بینش شخصیش به جهان به طور پیش‌فرض معیارها و ملاک هایی رو برای دیدن عکس خوب در ذهن خودش داره. و اون معیارها برایش شکل و معنای خاصی دارن. بنابراین میدان پاسخ به این سوال آنچنان گسترده و غیر قابل مرز بندی هست که به قطعیت نمیشه گفت که کدوم عکس و بر چه اساسی خوب و عالی هست.

اما میتوینم زاویه دیدمون رو از عکس و عکاسِش به نگاه خودمون تغییر بدیم. درسته که دید و نگاه عکاس اهمیت دارد، اما در جایگاه بیننده  عکس بهتره که به نگاه عکاس و خوب یا بد بودن عکس کاری نداشته باشیم و هنگامی که عکس رو میبینیم سریعا به دنبال ارزیابی اون نباشیم. تلاش کنیم که  از بیننده منفعل به بیننده فعال و چه بهتر خلاق تبدیل بشیم. حالا بیینده منفعل و فعال یعنی چی و چه تعریفی دارن؟

بیننده منفعل کیست؟

کسی که عکس را میبینه، اجزاش را می‌شناسه، عناصرش را تشخیص میده اما در عکس مکث و تفکری نمیکنه. نگاه میکنه و نمیبینه! چیز زیادی از عکس متوجه نمیشه و علاقه‌ای به درک بیشتر عکس هم نداره.

بیننده فعال کیست؟

عکس رو میبینه. وقتی عکس جذاب و تاثیر گذار باشه فقط به شناسایی عناصر عکس اکتفا نمیکنه و به روال قرار گرفتن المان ها و اجزای عکس‌ فکر میکنه. از خودش سوال میپرسه و هنگام جواب دادن به اون ها درمورد عکس بیشتر فکر میکنه.

بیننده خلاق کیست؟

برای او عکس جذاب و غیر جذاب معنی نداره. او همیشه در حال دیدن است و در هر عکسی قادر به تأمل. عکس‌ها او را درگیر می‌کنند. شاید به تأویل‌ها و تفاسیری از عکس دست پیدا کند که در ذهن عکاس و سوژهٔ اش هم نبوده. او تاریخِ عکس و عکاسش را مورد مداقه قرار می‌دهد. بیننده خلاق به جزییات توجه فراوانی می‌کند. چشم در عکس می‌چرخاند و  بسان جوینده‌ای پرتلاش عکس را می‌کاود.

برای مثال در عکس زیر:

پسرک در Colorado – الیوت ارویت – ۱۹۵۵

بیننده منفعل پسرکی را می بیند که خودش را خم کرده و پشت شیشهٔ تیرخورده‌ای ایستاده است. یکی از چشمانش پیداست و دیگری در نقطه‌ای که گلوله اصابت کرده پنهان است.

بیننده فعال با دیدن عکس، پی به یک هماهنگی چشمگیر می‌برد. ترکیب‌بندی بی‌نقصی که پدیدآمده او را شگفت زده می‌کند: قرار گرفتن چشم پسرک در پس محل اصابت گلوله و درست در نقطهٔ طلایی عکس. او فرد دیگری را که به گمانش کودک باشد در پشت پسرک می‌بیند و از خودش سوال می‌پرسد چرا او مانند دیگر بچه‌ها به دنبال بازی نرفته است؟ نگاه مصمم و جدی پسرک نیز او را به فکر وا می‌دارد.

بیننده خلاق سایه عکاس را در گوشهٔ سمت راست تصویر می‌بیند و می داند که الیوت ارویت عکاس برجستهٔ آژانس مگنوم، باید چنین ترکیب بندی بی‌نقصی هم پدید آورد. عکاسی که قاب‌بندی‌هایش همیشه مورد تحسین قرار گرفته است. او به چهره پسرک و لباس مرتبش و چشمان روشنش نگاه می کند و فکر می‌کند اگر این ترکیب‌بندی تیزبینانه با هدایت عکاس اتفاق افتاده، آیا آن نگاه جدی و ابروهای کمی گره خورده هم ساختگیست؟ از کودکی به این سن بعید به نظر می‌رسد که بتواند با راهنمایی دیگری حالت چهره‌اش را اینگونه تغییر دهد. او متوجه موهای روشن و تیره پسرک که میان شکستگی‌های شیشه پنهان شده می‌شود و به نظرش می‌رسد که این شکستگی‌های شیشه که روی چهرهٔ پسرک افتاده، آن موهای تیره و روشن و نگاه جدی چه قدر پسرک پخته تر  نشان می‌دهد.

( پیچ اینستاگرام آژانس های عکاسی و عکاس های معروف )

*لطفا منتظر بمانید سرعت لود تصاویر بستگی به سرعت اینترنت شما دارد*